Eftirfarandi grein birtist í Blaðinu á dögunum:

Orð skólameistara Menntaskólans á Akureyri, Jóns Más Héðinssonar, um hugsanlegan einkarekstur skólans hafa vakið athygli margra. Ljóst má vera að ummælin spretta ekki úr tómarúmi heldur eru þau til marks um ákveðinn vanda og undirliggjandi óánægju með frammistöðu hins opinbera í málefnum framhaldsskólastigsins. Skólameistarinn benti á í þessu samhengi að þrjú ár í röð hefðu framlög til skólans verið skorin niður og taldi því frammistöðu ríkisins óviðunandi. Orð hans má því ekki síst túlka sem ákall um breytta stefnu í málefnum framhaldsskólastigsins.

Í því samhengi er rétt að rifja aðeins upp hver stefna hins opinbera hefur verið. Á síðasta kjörtímabili var reynt að keyra í gegn svokölluð samræmd stúdentspróf en sú hugmynd mætti mikilli andstöðu skólafólks enda óttuðust margir að samræmd stúdentspróf í tilteknum kjarnafögum yrðu til þess að gera skólana einsleitari og auka áherslu á kjarnafög á kostnað annarra greina eins og raunin hefur orðið í kringum samræmdu prófin í tíunda bekk. Menntamálayfirvöld gáfu þessa hugmynd upp á bátinn eftir að reynt hafði verið að halda slík stúdentspróf en nemendur andmæltu með því að mæta ekki eða mæta og skila auðu.

Á síðasta kjörtímabili var ennfremur reynt að keyra í gegn hugmyndir um að skera einhliða niður framhaldsskólann með því að fella niður einingar eða færa þær niður á grunnskólastig. Markmiðið með þessu var sagt vera að stytta framhaldsskólanám úr fjórum árum að jafnaði niður í þrjú ár að jafnaði. Í því samhengi var litið framhjá þeirri staðreynt að nú þegar ljúka fjölmargir nemendur stúdentsprófi á þremur árum enda bjóða margir skólar upp á að taka námið hraðar án þess að skera það niður á nokkurn hátt.

Staðreyndin er sú að ef framhaldsskólar eiga að geta veitt nemendum sínum innihaldsríka og fjölbreytta menntun sem býr þá undir frekara nám og störf þurfa nemendur ákveðinn tíma til að dýpka kunnáttu sína á ýmsum sviðum og þeir þurfa einnig svigrúm til að geta tekið valfög og skilgreint betur áhugasvið sín. Þannig bý ég ávallt að því að hafa tekið guðfræðival í þriðja bekk Menntaskólans við Sund þó að ég hafi ekki að minnsta kosti enn lagt fyrir mig guðfræðinám í því skyni að verða prestur. Framhaldsskólar eiga að geta boðið nemendum sínum upp á fjölbreytt val fyrir utan námsbrautir og kjarnafög þar sem nemendur kynnast hinum stóra heimi fræða, vísinda og atvinnulífs.

En óháð guðfræðiáhuga undirritaðrar sést á þessum dæmum að framhaldsskólar landsins hafa mátt búa við tilraunir til miðstýringar og niðurskurðar auk þess sem erfitt hefur verið að gera langtímaáætlanir þar sem alltaf er hætta á að fjárveitingar minnki milli ára, t.d. vegna sveiflu í nemendafjölda. Orð skólameistarans benda því til að nú sé nauðsyn að huga að sókn í málefnum framhaldsskólanna, stjórnvöld þurfa að viðurkenna sérstöðu hvers og eins skóla, gefa þeim fjárhagslegt og faglegt svigrúm til að þróast áfram og vera ekki stöðugt að hóta miðstýringu og niðurskurði.

Hins vegar er það athyglisvert að skólameistarinn kjósi að nefna einkarekstur sérstaklega. Nú getur auðvitað verið að hann sé sérstakur áhugamaður um slíkt rekstrarform en annað er líka til í dæminu. Svo virðist nefnilega að núverandi menntamálayfirvöld hafi ekki nokkurn áhuga á nýjungum eða framþróun í skólastarfi nema með þeim fylgi lausnarorðið einkarekstur. Þannig er nýr háskóli í verk- og iðnnámi einkarekinn, nýr framhaldsskóli í Borgarfirði einkarekinn og sama má segja um flesta nýja háskóla. Hefur hið opinbera engan áhuga á nýjungum í skólastarfi nema það geti sett það í farveg einkarekstrar og markaðsvæðingar? Er hin trúarlega einkarekstrarmantra orðin svo ráðandi í íslenskri menntastefnu?

This entry was posted on Miðvikudagur, júlí 4th, 2007 at 9:42 pm and is filed under Uncategorized. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed. You can leave a response, or trackback from your own site.